निवडणूक जाहीराती, समाज माध्यमांवरील तुम्हाला आवडलेल्या, न आवडलेल्या?

टिकात्मक व्यंग जाणवत पण विनोद जाणवत नाही पुन्हा पुन्हा दाखवल्यास र्‍हेटॉरीकल वाटेल असे वाटते. याच विषयावर एक बिहारी अमेचर कलाकारांची कल्पक युट्यूब शॉर्ट रील छान आहेत. एका सिबीआय आणि एका ईडी आधीकार्‍याने धाड टाकल्यावर एक पुढारी पळतो शेवटी दमून खाली बसतो त्यावेळी त्याला प्रत्यक्ष पकडण्याचा प्रयत्न केल्यास त्या आधीकार्‍यांना विजेचा झटका बसतो. झटका का बसतोय म्हणून खाली पहातात तर खाली मोदी-भाजपा लिहीलेली लक्ष्मण रेषा दिसते त्या लक्ष्मण रेषेला ते नमस्कार करून परततात. परत पहाण्यात आल्यास दुवा देईन ईतरही कुणी पाहील्यास दुवा द्यावा.

भारतात कोणतेही सरकार असते तरी युद्धात अडकलेल्या विद्यार्थ्यांची सुटका होण्यासाठी रशियाने युद्धास पुरेशा तासांचा विलंब आणि सेफ्टी कॉरीडॉर द्यावा हे नवल नाही. खास करून रशियावरील आर्थिक निर्बंधांना पाचर मारून भारताने रशियाला मोक्याच्या वेळी मोठी मदत केली आणि यामुद्यावर आमेरीकेसोबतचे संबंध यशस्वीपणे सांभाळले. अगदी इसीसच्या तावडीतून केरळच्या नर्सेस सोडवून आणण्यात यश आले होते पण भाजपाला अशा पद्धतीचे क्रेडीट घेणे नीटसे जमले नाही असे म्हणावे ?

मार्केटींगमध्ये प्रतिस्पर्ध्यापेक्षा तुम्ही अधिक काय देता आणि जे अधिक देत आहात तेच ग्राहकाला (मतदाराला) अधिक ऊपयूक्त कसे आहे हे पटवून द्यायचे असते आणि अशी मार्केटींग अधिक प्रभावी समजली जाते. मार्केटींगच्या तत्वानुसार नकारात्मक प्रचार कोणत्याही बाजूचा असो सहसा प्रभावी मानला जात नाही. तुम्हाला स्मरत असेल तर मोदींची चायवाला म्हणून संभावना करणे २०१४च्या निवडणूकी काँग्रेसला भोवले होते.

२०१९ ची 'गठबंधन एक्सप्रेस' विरोधी पक्षातील गोंधळ आणि नेतृत्व स्पर्धा दाखवणारे व्यंगपट म्हणून अधिक चांगले आहे किंआन नकारात्मकता भासत नाही पण सर्वसामान्य जनतेवर प्रभाव समजण्यासाठी जरासे दुर्बोध आहे. २०२४ ची 'मैं ही दूल्हा हूं' सर्वसामान्य जनतेस समण्यास सोपे असले तरी उथळ आणि नकारात्मकता भासणारी वाटते. मला वाटते भाजपा कडे आता पैसा चांगला आहे तर किमान जाहिरात एजन्सी बरी बघावयास हवी होती.

हि जाहीरात म्हणताय का? जाहीरातीत कल्पकता आहे. पण मी जाहीरात बनवणारा असतो तर मोदी का चष्मा किंवा भाजपा का चष्मा असे शब्द प्रयोग वापरले असते. नकारात्मक जाहीराती कट्टर समर्थकांना आवडू शकतात. मार्केटींग तत्वाच्या दृष्टीने पहायचे झाल्यास काँग्रेसला भाजपाचे मतदार काही प्रमाणात तरी वळवावे लागणार तुमच्या भावी मतदाराच्या पुर्वीच्या स्वप्नांचा आणि आकांक्षांचा अपमान आणि नकळत होणारा भक्त या संकल्पनेचा अवमान प्रत्यक्षात किती मतदार स्विकारतील? भाजपा जाहीरातीतल्या नकारात्मकते बद्दल मी अशाच स्वरुपाचे निरीक्षणे वर नोंदवली आहेत.

मेरे विकास का दो हिसाब होय ही काँग्रेस जाहीरात प्रभावी आहे असे वाटते. मेरे विकास का दो हिसाब या सिरीज मध्ये त्यांच्या आणखी जाहीराती सुद्धा आहेत का? 'हाथ बदलेगा हालत' हि टॅगलाईन सुद्धा प्रभावी वाटते.

हि अग्निवीर योजने वरील सैनिकी रोजगार तात्पुरता असल्याबद्दल टिका आहे आणि बदल करण्याचे आश्वासन पण त्याच मॅनिफेस्टॉत इतर सुशिक्षीत बेकारांना केवळ एकाच वर्षाच्या इंटर्नशीपचे आश्वासन. राजकारणात तसे विरोधाभास असतातच. विरोधाभास न कळत ही तयार होत असतात. पण या वेळी काँग्रेसचा जाहीरात प्रयत्न एकंदरीत आता पर्यंततरी भाजपा पेक्षा अधिक प्रभावी वाटतो आहे.

मला वाटते महाराष्ट्रात आघाडीच्या रुपाने (क्रेडीट शरद पवार), तसेच मध्य प्रदेश आणि राजस्थानात जराशा वाढतील. असा माझा व्यक्तिगत कयास आहे.

हम्म खरेच हे व्यंगचित्र मार्मिक आहे. व्यंगचित्रकार गौरव सर्जेरावांची आणखी काही रोचक व्यंगचित्रे असल्यास लिंक द्यावी.