आज १३ एप्रिल. ९२ वर्षंपूर्वी याच दिवशी जालियनवाला बाग येथे अमानुष नरसंहार घडला होता. बैसाखी मेळ्यानिमित्त जमलेल्या हजारो निरपराध नागरीकांवर मायकेल ओडवायर व डायर यांच्या अधिपत्याखालील शिपायांच्या तुकडीने गोळयांच्या १६५० हून अधिक फैरी झाडत ३७९ माणसे ठार केली तर हजाराहुन अधिक जखमी केली. मृतांचा आकडा अधिक असल्याचा अनेक ठिकाणी उल्लेख आहे. नि:शस्त्र नागरिकांना कोंडीत गाठुन असहाय्य अवस्थेत टिपुन मारण्यात आले. अनेक जण जीव वाचविण्यासाठी विहिरीकडे धावले तर अनेकांनी भिंती चढुन जाण्याचा प्रयत्न केला. पण परिणाम एकच - मरण. या नरसंहाराबद्दल कुणाला ना खेद ना खंत.

एक तृप्तीचा ढेकर देउन शंकरराव पाटावरुन उठले आणि ओसरीवर येउन बसले. आता एकेक करत मंडळी येतील आणि दुपारचा चहा होइस्तोवर पंचायतीची कामं उरकुन घेता येतील असा शंकररावांचा कयास होता. शंकररावांकडे तशी गावची पाटीलकी पिढीजात होती त्यात सरपंचपद पण त्यांच्याकडेच होते. त्यामुळे ते गावात आब राखुन होते. वर्षाकाठी एकदा पालकमंत्री, शिक्षणमंत्री गावच्या शाळेला भेट देउन जातील याकडे ते जातीने लक्ष घालत त्यामुळे आजुबाजुच्या गावांमध्ये पण त्यांचा वट होता.

3

“अनिता ए अनिता, अग बाल्कनीमध्ये काय करते आहेस एवढा वेळ? चल लवकर.” “आले, आले” “चल आता निघू या.तुला डॉक्टरकडे नेवून आणून मला ऑफिसला जायचय.” “अरे, आपल्या बिल्डिंगच्या मागे जी रिकामी जागा होती ना तिथे बहुधा बांधकाम सुरु होणार आहे असे वाटतंय “ “तरीच मागच्या महिन्यात एकदम तिथे काँग्रेस गवत काढून टाकणे चालू होते. तारेचे कुंपण घालत होते.” “काय म्हणतील रे डॉक्टर? आपल्याला हवी ती गोड बातमी देतील?” “देतील का काय? देणारच.” …… …… …… “हॅलो …. सासूबाई, मी अजय बोलतो आहे. एक चांगली बातमी सांगायची आहे. तुम्ही आजी होणार आहात.” “अरे वा! आनंदाची बातमी आहे कि ही. कशी आहे अनिता? कितवा महिना आहे?