छोटु

'चहा पीत नाही आमचा छोटु' असे आईने सांगीतल्या बरोबर 'मला चहा पाहिजे' असे म्हणुन कपभर चहा पिणे, माझ्या भावाने अशीच गंमत केली होती. आईच्या मैत्रिणीने विचारले की मुलं चहा घेतात का, त्यावर माझ्या भावाने उत्तर दिले की चहा पितो आणि बिस्कीटं पण खातो. त्यावर सगळे हसले होते. त्यांच्या घरची बिस्कीटे संपली होती तर मोठ्या मुलाला त्यांनी दुकानात पाठवले होते. हा विनोद अजूनही सगळ्यांना आठवतो. रेवती

हा निष्कर्ष बरोबर वाटला नाही. अगदि हेच मला म्हणायचे होते...

अति अवांतरः द्रोणाची इडली - इंस्टंट मिक्स आहे... या पाकिटावर अभिशेक बच्चन आणि प्रियंका चोप्राचं चित्र आहे!

बरोबर ! आणि आम्ही वयाने मोठे व्हायला लागलो की त्या रोबोंची माणसे व्हावीत आणि त्यांनी आपुलकिने आमची सेवा करावी असे वाटते. -- लिखाळ. माझी अनुदिनी 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

लहान मुलांना बाहेर नेताना डायपर लावावे आणि सोबत पिशवीत एखादा बिस्किटाचा पुडा ठेवावा. तरीही ऐनवेळी काय करतील सांगता येत नाही. पॉटीट्रेनींग झाले असले तरी कधीकधी थंडीमुळे लवकर किंवा खेळण्यात फारच दंग असल्याने त्यांना बाथरूमची आठवण उशीरा येते. साधारण पाच वर्षाचा असताना माझ्या मुलाला कशी कुठून एक सवय लागली होती, ती म्हणजे दरवेळी बाथरूमला जाताना आई बाबांची परवानगी मागायची (ज्यावेळी परवानगी मागणे आवश्यक आहे तिथे बरोब्बर विसरायचा). विचारतानाही नुसतच 'जाऊ का?, जाऊ का?' असं विचारायचा. आधी कळायचं नाही आम्हाला कश्याबद्दल म्हणतोय तो; थोड्याच दिवसात त्याची ती सवय गेली. खाण्याबाबत तर आम्ही (आणि आमच्या मित्रमंडळाने) लाज कधीच सोडलीये. घरून पोटभर खाऊन निघालो तरी दुसर्‍यांकडे गेल्यावर पायताण काढायच्याआधीच भूक लागली हे जाहीर व्हायचं. रेवती

छोटुला स्वःत च्या सेक्शुऍलीटी ची जाणीव अशा प्रकाराने

अरे बाप रे! 'कोणार्कच्या मंदिरातील शिल्पे' च्या धर्तीवरच्या एखाद्या येऊ घातलेल्या लेखाची ही नांदी की काय? कदाचित 'खजुराहोची लेणी'? - झुरळ मारणारा क्षत्रिय.

आमचाही कूटप्रश्नः गाढविणीचा नवरा बैल असेल तर मूल कोणते होइल?

चांगला प्रश्न आहे. गाढविणीचा नवरा घोडा असेल तर होणार्‍या संततीस 'खेचर' असे म्हणतात, असे जाणून होतो. बैलाचे नव्याने ऐकतोय. खात्रीलायक माहिती बैल किंवा गाढवीण यांपैकीच कोणी (किंवा आजोबा) देऊ शकतील असे वाटते. - झुरळ मारणारा क्षत्रिय.

मला मुलं नाहीत पण माझ्या बहिणीच्या मुलांवरुन सांगतो, "डायपर घालणे " ही संकल्पना भारतातल्या शहरी भागात कितपत रुजली आहे ? (खेड्यातल्या धनिक लोकांना सोडले तर तिथे डायपर ही गोष्ट उपलब्ध नसावी असा माझा अंदाज) . शहरी भागात बर्‍यापैकी रुजली आहे. छोट्या छोट्या गावातसुद्धा डायपर्स सहज उपलब्ध आहेत. भारतात"डायपर" ही कमॉडीटी कितपत महाग पडते/महाग समजली जाते ? किती महाग आहे ते माहीत नाही, पण मध्यमवर्गीय लोकांना दररोजच्या वापरात परवडावी अशी किंमत नक्कीच नाही. परवडत असूनसुद्धा , मुलांच्या त्वचेबद्दलच्या काळजीमुळे न घालण्याकडे ओढा जास्त असतो का ? "भारतातले उष्ण हवामान" हा डायपर न वापरण्याच्या प्रवृतीचे एक प्रमुख कारण असावे काय ? हो त्वचेची काळजी हे एक मोठे कारण आहे. त्यामुळे माझी बहिण अति-आवश्यक असेल तरच तिच्या मुलासाठी डायपर वापरते, डायपर मुळे रॅशेस येतात त्वचेवर (आपल्या मुलाला सांभाळायची किंवा योग्य काळजी घेण्यासाठी कसली आली लाज, हा तिचा समज. ज्या लोकांना त्रास होउ शकतो त्यांना ति आधिच या गोष्टींची कल्पना देते आणि त्यानुसार आपला बेत ठरवते.)

शहरी भागातील (मध्यमवर्गीय कुटूंबियात) लहान मुलांच्या आयांना एका पिशवीत डायपर, दुधाची बाटली/ कोरडा खाऊ, पाण्याची बाटली , १ २ खेळणी आणि इतर किरकोळ गोष्टी असा लवाजमा घेउन फिरताना बर्‍याचदा बघीतले आहे. डायपर रॅश येऊ नये म्हणून वेगवगळी डायपर्स वापरुन ज्याने रॅश येत नाही असे वापरतात असे निरिक्षण. फक्त बाहेर असतानाच डायपर वापरल्याने खर्चावर देखिल नियंत्रण.

निदान पुण्यासारख्या ठिकाणी मला बर्‍याच बालकांसाठी ह्याचा विचार करताना आई-वडील दिसतात. निदान कुठे बाहेर जाताना तरी त्याचा वापर नक्की होतो/करावा अशा मताचे बरेच लोक दिसतात. सार्वजनिक ठिकाणी सुयोग्य आणि स्वच्छ स्वच्छतागृहांचा अभाव असल्याने बाहेर जाताना तो वापरणे योग्यही वाटते. सर्वसाधारणपणे १० ते १२रू. एक अशी त्याची किंमत आहे. खेड्यात हे फारसे प्रचलित नसावे असा अंदाज आहे. घरात मात्र मुलांसाठी सुती लंगोट/चड्डी असेच वापरणे आपल्याकडच्या हवामानाला अनुसरुन योग्य वाटते. मुलांच्या त्वचेला सुती कापडाने अपाय होत नाही. आपल्याकडे मुले शी-शू साठी परदेशातल्या मानाने लवकरच्या वयात तयार होतात असे माझे निरीक्षण आहे. डायपर नसल्याने त्यांना शी-शू च्या भावना चटकन समजतात आणि त्याबद्दल वडीलधारी मंडळी सुद्धा लवकर त्यांना योग्य ठिकाणी जाण्याची मदत करु शकतात. डायपर वापरताना मुलांना शी-शू झालेली समजत नाही आणि त्यायोगे त्यांची त्याबाबतीतली जाणीव चटकन प्रगल्भ होत नाही मोठ्यांना प्रयत्नपूर्वक त्या सवयी बदलणे भाग पडते. त्यामुळे 'पॉटी ट्रेनिंग' वगैरे करणे जरुर असते. भारतातले ट्रेनिंग म्हणजे 'दोन विटा आणि कागद' किंवा 'होल वावर इज अवर' एकदम हवेशीर! ;) चतुरंग

पण त्याचा लैंगिकतेशी संबंध येतो असे मलाही वाटले नाही. आपल्या जननेंद्रियांबद्दलचे कुतूहल आणि त्यासंबंधीचे पेचप्रश्न या सार्‍याची सुरवात अडीच वर्षे इतक्या लहान वयात होत नसावी.

कुठल्याशा शास्त्रीय पुस्तकात लैंगिक भावना ह्या माणसाला जन्मापासुन असतात असे वाचल्याचे आठवते. (नेमके पुस्तक संदर्भ आठवत नाही) लहान वयात मूल 'मल विसर्जन' क्रियेतुन (त्याच्या नकळत) लैंगिक सूख अनुभवते असा काहीसा दावा लेखक महाशयांनी केला होता. तज्ञांनी अधिक खुलासा केल्यास आवडेल.

वापरावा असे सल्ले दृष्टीस आल्याने चिंचेची एखादी बागंच करायला घ्यावी की काय असा विचार करतोय! :W म्हणजे चिंचेपरी चिंचही मिळेल आणि ताजे हिरवे फोकही आयतेच! ;) (खुद के साथ बातां : रंगा, विप्रंबरोबर एक काँट्रॅक्ट करुन टाक. त्यांचे समुपदेशन आणि तुझा 'फोक डान्स' ;) ) चतुरंग

सहमत आहे.

आता फणसाची पाने मला कुठे मिळणार :-( इडलीपात्रात केळीच्या किंवा हळदीच्या पानाच्या चकत्या घालून इडल्या करण्याचा प्रयोग केला पाहिजे...