वैचारिक

थांबा.. असा धागा ऐसीवर आलाय, त्याची replica म्हणून मी हा धागा काढलेला नाही. माझ्या डोक्यात काहीतरी वेगळेच चालू झाले. एकंदरीत चर्चेचा आशय असा होता की मुलांवर संस्कार करण्याचा प्रयत्न करणे इझ टिपिकल लोवर मिडल क्लास.. (सॉरी, साराभाई संचारली अंगात), मुख्य म्हणजे आपल्या मुलांवर कोणतेही संस्कार करणे हे दमनशाही टाइप काहीतरी आहे वगैरे. मी सहज विचार करत होतो, की उत्क्रांतीची आदिम प्रेरणा काय आहे? तर ती आहे वंशसातत्य. मग पुढचा प्रश्न असा आला, ही हे सातत्य केवळ जनुकीय पातळीवरच असेल का?

मानवाला पाच ज्ञानेंद्रिये आहेत असे सामान्यतः मानले जाते. डोळे, कान, नाक , जीभ , त्वचा ह्या इंद्रियांनी अनुक्रमे दृष्य , ध्वनी, गंध, चव, स्पर्श या भौतिक गोष्टींचे ज्ञान होते. पण मला वाटते मानवाचे स्नायू हे देखील मानवाला ताण ,वजन या भौतिक गोष्टीचे ज्ञान होते. त्यामुळे ते एक ज्ञानेंद्रिय मानायला हवे. हे ज्ञान स्पर्शातून होणार्‍या ज्ञानापेक्षा पुर्ण वेगळे आहे. उदा एखादा गॅस सिलिंडर भरलाय की रिकामा हे त्याला बघून समजणार नाही, त्याला कुरवाळूनही कळणार नाही पण उचलल्याने लगेच कळेल. तेव्हा मानवाचे असे स्नायू जे वजन ओढणे, ढकलणे या करिता कामात येतात त्यांना एक ज्ञानेंद्रिय मानावे. आपणास काय वाटते ?

(हा लेख लिहिताना मी सुझान ब्राऊन मिल्लर हिच्या “Against our will- Men Women and Rape” ह्या पुस्तकाचा तसेच You tube वरील BBC च्या “Documentary on Women’s liberation movement.” चा प्रामुख्याने आधार घेतला आहे. शिवाय इतर अनेक Documentaries, articles ,मराठी लेख,फेस बुक वरील बातम्या, पोस्ट आणि त्यांवरच्या प्रतिक्रिया- थोडक्यात इंटरनेट वर उपलब्ध माहितीचा उपयोग केलेला आहे. त्यामुळे ह्या विवेचनाला काही मर्यादा पडल्यात ह्याची मला जाणीव आहे. वाचकांनी वाचताना ह्याचे भान ठेवावे ही विनंती) नुकतंच नववर्ष सुरु झालं.