'गौरवा'स्पद ओळख...

फुलपाखरासारखे बागडण्याचा वयात सैनिक बनवून देशासाठी लढण्याचा विचार पक्का करून त्या दिशेने प्रत्येक पाऊल टाकणाऱ्या गौरवला लेफ्टनंट ते सैन्य दल प्रमुख असा पल्ला गाठण्यासाठी मनापासून शुभेच्छा! +१००० या अभिमानास्पद आणि अनुकरणिय व्यक्तिमत्वाची आम्हाला ओळख करून दिल्याबद्दल अनेक धन्यवाद !

खरं म्हणजे सर्व सरकारी शाळांमधे या सैनीकी शाळांचं लाईट व्हर्जन इंप्लिमेण्ट करता येईल. निवृत्त सैन्याधिकारी, नागरी प्रशासनातले अधिकारी, सेवाभावी संस्थांचे लोकं मिळुन अगदी आनंदाने हि जबाबदारी पार पाडतील. अशा एक-दोन पिढ्या जरी तयार झाल्या तरी सार्वजनीक स्वच्छता, वाहतुकीचे नियम, विज-पाणि वगैरेचा काटेकोर वापर, महिला सुरक्षा आदि प्रश्न आपोआप सुटतील.

स्फूर्तिदायक लेख

छान माहितीपुर्ण लेख . +१००

कडक सॅल्यूट.

लेफ्टनंट गौरवच्या मनातले इथे प्रकट केल्या बद्धल धन्यवाद ! हे वाचुन माझ्या टाळक्यात जो व्हिडियो आला तो इथे शेअर करत आहे.

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- Desert Hero :- RON GOODWIN

'गौरवा'स्पद ओळख...

फुलपाखरासारखे बागडण्याचा वयात सैनिक बनवून देशासाठी लढण्याचा विचार पक्का करून त्या दिशेने प्रत्येक पाऊल टाकणाऱ्या गौरवला लेफ्टनंट ते सैन्य दल प्रमुख असा पल्ला गाठण्यासाठी मनापासून शुभेच्छा! +१००० या अभिमानास्पद आणि अनुकरणिय व्यक्तिमत्वाची आम्हाला ओळख करून दिल्याबद्दल अनेक धन्यवाद !

खरं म्हणजे सर्व सरकारी शाळांमधे या सैनीकी शाळांचं लाईट व्हर्जन इंप्लिमेण्ट करता येईल. निवृत्त सैन्याधिकारी, नागरी प्रशासनातले अधिकारी, सेवाभावी संस्थांचे लोकं मिळुन अगदी आनंदाने हि जबाबदारी पार पाडतील. अशा एक-दोन पिढ्या जरी तयार झाल्या तरी सार्वजनीक स्वच्छता, वाहतुकीचे नियम, विज-पाणि वगैरेचा काटेकोर वापर, महिला सुरक्षा आदि प्रश्न आपोआप सुटतील.

स्फूर्तिदायक लेख

छान माहितीपुर्ण लेख . +१००

कडक सॅल्यूट.

लेफ्टनंट गौरवच्या मनातले इथे प्रकट केल्या बद्धल धन्यवाद ! हे वाचुन माझ्या टाळक्यात जो व्हिडियो आला तो इथे शेअर करत आहे.

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- Desert Hero :- RON GOODWIN

अशी घ्यावी

आणुबव येण्यासाठी मिपाकरांच्या मुलाखती घ्या

ज्या मंडळींना मुलाखती घेण्याचा अनुभव आहे त्यांच्या कडून इतरांनाही मुलाखतीचे तंत्र आणि कला अवगत करण्याची संधी येथील जाणकारांकडून मिळावी म्हणून हा चर्चा धागा. ते इथले मुलाखतकार सांगतीलच परंतू "ज्ञानकोशीय माहिती स्रोत" या दृष्टीकोनातून हे विचारतो की काय अपेक्षित आहे?लेखी अथवा दृक् माध्यमात फरक असावा असे वाटते.टिव्ही न्यूज चानेलच्या मुलाखती या प्रासंगिक असतात.त्यातून संपूर्ण व्यक्तीमत्त्व पुढे न आणता काही विशेष घटनेमुळे आणि ती व्यक्ती त्या घटनेशी निगडीत वाटल्यामुळे त्या विषयी मते मुलाखतीतून जाणून घेतली जातात.

लेखी आणि दृक्-श्राव्य दोन्ही बद्दल वेगवेगळ्या टिप्स देण्यास हरकत नाही (दोन्हीही मिपाच्या माध्यमातून दाखवता येऊ शकतील पण युट्यूबसाठीच्या दृक्-श्राव्य मुलखाती (टिव्हीच्या तुलनेत) सहसा संक्षीप्त असतील तर त्या संक्षीप्त ठेवण्यासाठी काय केले पाहीजे किंवा त्यांचे एडींटींग करुन संक्षीप्त कसे कारावे आणि त्यातील अडचणी हे कदाचित मुख्य मुद्दे असतील). मुलाखतींचे मुख्य प्रयोजन एखाद्या व्यक्तीचे माहित नसणारे पैलू आणि विचार माहित करून घेऊन वाचकांपर्यंत पोहोचवणे असावे. ज्ञानकोशीय संदर्भ म्हणून प्रयोजन आहेच पण मुलाखतकारासाठीही हे प्रयोजन दुय्य्म ठरेल तसेच ज्ञानकोशासाठी मुलाखती मुख्यत्वे दुजोरा मिळण्याचे साधन ठराव्यात, ज्ञानकोशासाठी अभ्यासकांनी लिहिलेली सा़क्षेपी व्यक्ती चरीत्रे हाच मुख्य स्रोत ठरावा. ज्ञानकोशांना जेव्हा व्यक्तिचरीत्रे उपलब्धच नसतात काहीच माहिती मिळत नाही तेव्हा उपलब्ध मुलाखती चे तौलनीक महत्व वाढते.

"मुलाखतींचे मुख्य प्रयोजन एखाद्या व्यक्तीचे माहित नसणारे पैलू आणि विचार माहित करून घेऊन वाचकांपर्यंत पोहोचवणे असावे." -थोडक्यात त्या व्यक्तीचे झटपट मौखिक आत्मचरित्र/कथन त्या्च्याच शब्दांत.

मूळ धाग्यातल्या प्रश्नांविषयी थोडक्यात- मुलाखत घ्यावयाच्या व्यक्तीशी प्रत्येकवेळी परिचय असतोच असे नाही. पण त्यांच्या कामाविषयी माहिती असते. आज संपर्क साधणे तेवढे अवघड राहिलेले नाही. मुलाखत देणारे आपला बायोडाटा कधी स्वतंत्रपणे देतात तर कधी मुलाखतीतून उलगडून दाखवतात. माहितीच्या संकलनासाठी मुलाखतीतून सांगितल्यासही तेवढे अवघड होत नसावे, असा माझा अंदाज. प्रश्न कोणते विचारावे/टाळावे याला ठराविक उत्तर नाही. ते मुलाखतकाराचे कौशल्य आणि कोणत्या प्रश्नाला कसे उत्तर द्यायचे हे मुलाखत देणाऱ्याचे कौशल्य. माझा अनुभव- झी २४ तासवरच्या हार्ट टू हार्ट मधल्या मुलाखतीसाठी आधी एकही प्रश्न सांगण्यात आला नव्हता. मी फक्त एक विनंती केली होती, की वैयक्तिक माहिती एका प्रश्नात गुंडाळून लगेच मूळ विषयाकडे वळावे. मुलाखतीत एकदोन प्रश्न वेगळे वाटले, त्याला कसे तोंड द्यायचे हे लगेच सुचायला हवे. छापील आणि दृकश्राव्य मुलाखतीत हा मोठा फरक आहे. सध्या एका मुलाखतींवर आधारित प्रोजेक्टवर काम करतेय. मुलाखतींचे रेकोर्डिंग आहे, त्याचे transcript तयार करणे हे मोठे आणि अवघड काम असते. बोलीभाषेचा वापर असल्यामुळे ते तसेच ठेवावे की त्याला प्रमाण भाषेत आणावे, असा सुरुवातीला संभ्रम होता. पण भाषिक अंगाने मुलाखतींचा अभ्यास व्हावा, यासाठी बोली भाषा ठेवण्याचे निश्चित केले गेले. (मूळ विषयाबरोबरच मुलाखतींमधली भाषा हा अभ्यासाचा विषय होऊ शकतो.) अशा मुलाखतींच्या विश्वासर्हतेचा मुद्दा असतोच. त्याविषयी नंतर लिहिते.

अशी घ्यावी

आणुबव येण्यासाठी मिपाकरांच्या मुलाखती घ्या

ज्या मंडळींना मुलाखती घेण्याचा अनुभव आहे त्यांच्या कडून इतरांनाही मुलाखतीचे तंत्र आणि कला अवगत करण्याची संधी येथील जाणकारांकडून मिळावी म्हणून हा चर्चा धागा. ते इथले मुलाखतकार सांगतीलच परंतू "ज्ञानकोशीय माहिती स्रोत" या दृष्टीकोनातून हे विचारतो की काय अपेक्षित आहे?लेखी अथवा दृक् माध्यमात फरक असावा असे वाटते.टिव्ही न्यूज चानेलच्या मुलाखती या प्रासंगिक असतात.त्यातून संपूर्ण व्यक्तीमत्त्व पुढे न आणता काही विशेष घटनेमुळे आणि ती व्यक्ती त्या घटनेशी निगडीत वाटल्यामुळे त्या विषयी मते मुलाखतीतून जाणून घेतली जातात.

लेखी आणि दृक्-श्राव्य दोन्ही बद्दल वेगवेगळ्या टिप्स देण्यास हरकत नाही (दोन्हीही मिपाच्या माध्यमातून दाखवता येऊ शकतील पण युट्यूबसाठीच्या दृक्-श्राव्य मुलखाती (टिव्हीच्या तुलनेत) सहसा संक्षीप्त असतील तर त्या संक्षीप्त ठेवण्यासाठी काय केले पाहीजे किंवा त्यांचे एडींटींग करुन संक्षीप्त कसे कारावे आणि त्यातील अडचणी हे कदाचित मुख्य मुद्दे असतील). मुलाखतींचे मुख्य प्रयोजन एखाद्या व्यक्तीचे माहित नसणारे पैलू आणि विचार माहित करून घेऊन वाचकांपर्यंत पोहोचवणे असावे. ज्ञानकोशीय संदर्भ म्हणून प्रयोजन आहेच पण मुलाखतकारासाठीही हे प्रयोजन दुय्य्म ठरेल तसेच ज्ञानकोशासाठी मुलाखती मुख्यत्वे दुजोरा मिळण्याचे साधन ठराव्यात, ज्ञानकोशासाठी अभ्यासकांनी लिहिलेली सा़क्षेपी व्यक्ती चरीत्रे हाच मुख्य स्रोत ठरावा. ज्ञानकोशांना जेव्हा व्यक्तिचरीत्रे उपलब्धच नसतात काहीच माहिती मिळत नाही तेव्हा उपलब्ध मुलाखती चे तौलनीक महत्व वाढते.

"मुलाखतींचे मुख्य प्रयोजन एखाद्या व्यक्तीचे माहित नसणारे पैलू आणि विचार माहित करून घेऊन वाचकांपर्यंत पोहोचवणे असावे." -थोडक्यात त्या व्यक्तीचे झटपट मौखिक आत्मचरित्र/कथन त्या्च्याच शब्दांत.

मूळ धाग्यातल्या प्रश्नांविषयी थोडक्यात- मुलाखत घ्यावयाच्या व्यक्तीशी प्रत्येकवेळी परिचय असतोच असे नाही. पण त्यांच्या कामाविषयी माहिती असते. आज संपर्क साधणे तेवढे अवघड राहिलेले नाही. मुलाखत देणारे आपला बायोडाटा कधी स्वतंत्रपणे देतात तर कधी मुलाखतीतून उलगडून दाखवतात. माहितीच्या संकलनासाठी मुलाखतीतून सांगितल्यासही तेवढे अवघड होत नसावे, असा माझा अंदाज. प्रश्न कोणते विचारावे/टाळावे याला ठराविक उत्तर नाही. ते मुलाखतकाराचे कौशल्य आणि कोणत्या प्रश्नाला कसे उत्तर द्यायचे हे मुलाखत देणाऱ्याचे कौशल्य. माझा अनुभव- झी २४ तासवरच्या हार्ट टू हार्ट मधल्या मुलाखतीसाठी आधी एकही प्रश्न सांगण्यात आला नव्हता. मी फक्त एक विनंती केली होती, की वैयक्तिक माहिती एका प्रश्नात गुंडाळून लगेच मूळ विषयाकडे वळावे. मुलाखतीत एकदोन प्रश्न वेगळे वाटले, त्याला कसे तोंड द्यायचे हे लगेच सुचायला हवे. छापील आणि दृकश्राव्य मुलाखतीत हा मोठा फरक आहे. सध्या एका मुलाखतींवर आधारित प्रोजेक्टवर काम करतेय. मुलाखतींचे रेकोर्डिंग आहे, त्याचे transcript तयार करणे हे मोठे आणि अवघड काम असते. बोलीभाषेचा वापर असल्यामुळे ते तसेच ठेवावे की त्याला प्रमाण भाषेत आणावे, असा सुरुवातीला संभ्रम होता. पण भाषिक अंगाने मुलाखतींचा अभ्यास व्हावा, यासाठी बोली भाषा ठेवण्याचे निश्चित केले गेले. (मूळ विषयाबरोबरच मुलाखतींमधली भाषा हा अभ्यासाचा विषय होऊ शकतो.) अशा मुलाखतींच्या विश्वासर्हतेचा मुद्दा असतोच. त्याविषयी नंतर लिहिते.