एकदा असेच सहज चिन्तन करताना आपली संस्कृती आणि अर्वाचिन विज्ञान असा विचार करत होतो. विचारामागून विचार अशी गाडी चालली होती. कशाची कशास लाहीच लिंक नव्हती. अचानकच सुचत गेले
डार्वीन चा सिद्धान्त आपल्या पुराणात कोठे सांगितला आहे?
मग नीट संगती लागत गेली. आपल्या पुरानात सांगितलेले सर्व अवतार हे डार्वीनच्या सिद्धान्तानुसार आहेत.
सर्वप्रथम पृथ्वीवर केवळ पाणीच होते भगवन्ताचा प्रथम अवतार फक्त पाण्यात रहाणारा मत्स्य अवतार आहे
त्यानन्तर प्लवक शैवाल अशा छोट्या वनस्प्पती निर्मान झाल्या . प्लवक शैवाल खाणारा प्राणी कासव . कूर्म अवतार हा द्वीतीय अवतार मानला जातो.
त्या नन्तर प्रुथ्वीवर डोंगर वने निर्माण होण्यापूर्वी सर्वत्र चिखल असायचा. चिखलात रहाणारा प्राणी डुक्कर. तृतीय अवतार हा वराह अवतार मानला जातो
त्यानन्तर विचित्र दिसणारे डायनोसॉर होते. तसा अ र्धा प्राणी अर्धा मानवसदृश दिसणारा प्राणी.
नरसिंह अवतार हा दशावतारातील चौथा अवतार मानला जातो
काल जसजसा पुढे पुढे सरकू लागल तशी जीवसृष्टी प्रगती करु लागली. वानरांच्या काही प्रजाती नांदु लागलल्या. बुटके पिग्मी वनर पृथ्वीवर नान्दु लागले.
वामन अवतर हा पाचवा आवतार मानला जातो.
मानवसदृश वनमानव जो थोडीफार शस्त्रे जाणत होता. तेसुद्धा फेकून मारण्यासारखी शस्त्रे नव्हेत तर काठी / दांडके / कुर्हाड अशी शस्त्रे. अजून बाण वगैरे शस्त्रे या वनमानवाला ज्ञात नव्हती.
परशुराम( हातात कुर्हाडीसारखे शस्त्र घेऊन फिरणारा) हा सहावा अवतार मानला जातो
वनमानव अजून पुर्ण मानव रुपात आला नव्हता. पण वस्त्रे वल्कले वापरणारा शिकार करणारा असा आदीमानव पृथ्वीवर वावरत होता. दगडधोंडे फेकुन युद्ध करत होता
गुडघ्यापर्यन्त हात असलेला ( अजानुबाहु ) धनुष्यबाण वापरणारा वनमानव ( चिम्पान्झींचे हात सुद्धा गुडघ्यापर्यन्त असतात)
दगडधोन्डे फेकून मारणार्या माकडांच्या सहाय्याने युद्ध करणारा , शिकार करणारा रानावनात कंदमुळे खाणारा वल्कले नेसणारा कोदंडधारी राम हा सातवा अवतार मानला जातो.
मानवाने प्रगती केली तो आता घरात राहु लागला. जमिनीसाठी मालकीहक्कासठी युद्धे करु लागला. प्रगत शस्त्रे वापरु लागला. महाभारतातले युद्धा हे पुराणातील्/इतिहासातेल पहिले युद्ध आहे की जे जमिनीसाठी झाले होते. ज्यात युद्धासाठी पगारी सैन्य वापरले गेले ( यादव सैन्य हे कौरावांच्या बाजूने लढले होते. त्यासाठी दुर्योधनाने कृष्णाकडे मागणी केली होती) रेशमी( नैसर्गीक धाग्यांपासून) विणलेली वस्त्रे वापरणारा. सुदर्शन चक्रसारखे घडीव अस्त्र वापरणारा . चाकांच्या रथात बसून युद्ध करणारा , गायी पाळणारा प्रगत मानव कृष्ण हा आठवा अवतार मानला जातो
मानवाने प्रगती केली तो आता राज्य कारभार पाहु लागला. भव्य अप्रसादात राहु लागला. चिन्तन करु लागला. असा प्रगत गौतम बुद्ध हा नववा अवतार मानला जाउ लागला.
( बुद्धाचे ज्ञान/ आस्तित्व वैदीकाना पचवायला जडच गेले बुद्धाला अवतार मानला जातो पण बुद्धाचे ज्ञान हे ग्राह्य ठरवले गेले नाही. बुद्धाने पाखंड सांगितले ते पाखंड ऐकून आणि त्यानुसार वर्तन केले गेले म्हनून पाखंडी. असूरांचा नाश झाला म्हणून बुद्धपुराण/त्याज्य हे अग्राह्य मानले जाते).
अजून न जन्मलेला पण ज्या काळात त्याला मान्यता मिळाली त्या काळानुसार प्रगत घोड्यावर स्वार होऊन हातात तलवार घेऊन लढणारा कलकी अवतार हा दहावा अवतार मानला जातो.
( या वरून दशावताराची संकल्पना साधारणतः नवव्या/दहाव्या शतकात बुद्धा नन्तर आस्तित्वात आली असावी. )
जाणकारानी यावर प्रकाश टाकावा.
वाचने
13111
प्रतिक्रिया
45
मिसळपाव
प्रतिक्रिया
श्रावण
व्वा !
आज पासून
+१,
In reply to आज पासून by टारझन
विजुभौं ..
In reply to +१, by छोटा डॉन
झालेल्या
जरा ओढून ताणून
असेच म्हणतो
In reply to जरा ओढून ताणून by ए.चंद्रशेखर
डार्विन!!!!!!!!
सायणाचर्याचे वंशज
अस्मा़कं
In reply to सायणाचर्याचे वंशज by युयुत्सु
लेख
दशावतार ही
In reply to लेख by JAGOMOHANPYARE
खो खो खो खो
In reply to दशावतार ही by विजुभाऊ
दोन पुढचे अव्तार येऊनही मागचा अवतार तेन्व्हा काय करत होता ?
In reply to लेख by JAGOMOHANPYARE
परशुरामाल
In reply to दोन पुढचे अव्तार येऊनही मागचा अवतार तेन्व्हा काय करत होता ? by विशाल कुलकर्णी
>>सध्या
In reply to परशुरामाल by JAGOMOHANPYARE
नम्र विनंति!!!
In reply to >>सध्या by कालिन्दि मुधोळ्कर
सप्तचिरंजीव
In reply to लेख by JAGOMOHANPYARE
आणि एक
>>कुर्मावता
In reply to आणि एक by JAGOMOHANPYARE
सॉरी मला
In reply to >>कुर्मावता by llपुण्याचे पेशवेll
बरोबर..
In reply to सॉरी मला by JAGOMOHANPYARE
म्हणजे मनु
In reply to बरोबर.. by llपुण्याचे पेशवेll
चालु द्या चालु द्या.
आणि हो! ही घ्या लिष्ट
;-)
In reply to आणि हो! ही घ्या लिष्ट by मन
आणि पुरातन
In reply to आणि हो! ही घ्या लिष्ट by मन
एक
In reply to आणि हो! ही घ्या लिष्ट by मन
हिन्दु संस्कृती आणि उत्क्रान्तीचा सिद्धान्त
>>प्रत्येक
In reply to हिन्दु संस्कृती आणि उत्क्रान्तीचा सिद्धान्त by प्रसन्न केसकर
हम्म.
तसा
सहमत आहे.
In reply to तसा by विजुभाऊ
विज्ञान
In reply to सहमत आहे. by ज्ञानेश...
सहमत.. असहमत
In reply to विज्ञान by विजुभाऊ
,,,,,,,,,,,,,विज्ञ
In reply to विज्ञान by विजुभाऊ
कुठे तरी ?
आवाक्याबा
१+
In reply to आवाक्याबा by विसोबा खेचर
(विज्ञान
हम्म..
In reply to (विज्ञान by विजुभाऊ
ढेकर आली...
चर्चा बन्द
...