जय हो... पण कुणाचा?

थोडा समजुतीचा घोटाळा आहे इथे. >>एक परदेशी कॅटॅगरी सोडली तर ऑस्कर ऍवॉर्ड हे हॉलीवूडमधे प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटांना मिळतात. मिळतात असे नसून परदेशी चित्रपटाची क्याटेगरी सोडली तर बाकीच्या क्याटेगर्‍यांमधे इतर देशातील(केवळ भारतीयच नव्हे) चित्रपट पात्रच नसतात. ऍकेडमी ऍवॉर्डस ही अमेरीकन बक्षिसे आहेत. तेव्हा त्यांनी स्वतःच्या देशातल्या फिल्म्स साठी सर्व क्याटेगर्‍या आणि बाहेरच्यांसाठी फॉरेन लँग्वेज क्याटेगरी ठेवली तर त्यात त्यांचे काही चुकले नाही. >>आपल्या चित्रपटांसाठी (परदेशॉ कॅटॅगरी) सरकार अनुमोदन करते मला वाटते एक स्वदेस ने स्वतःचे अनुमोदन करून प्रयत्न केला होता. त्यामुळे इतर ऑस्कर न मिळायचे कारण समजेल. प्रत्येक देशात ऍकेडमी ऑफ मोशन पिक्चर आर्टस ऍन्ड सायन्सेस(ऑस्कर देणारी संस्था) या संस्थेशी निगडीत एक संस्था असते. आपल्याकडे फिल्म फेडरेशन ऑफ इंडीया ही सरकारी संस्था निगडीत आहे. ऍकेडमी चा नियम आहे की परदेशी चित्रपटाचे नॉमिनेशन त्या त्या देशातील निगडीत संस्थेकडून यायला हवे. अनुमोदनच नुसते नाही तर निवड करते ही संस्था. स्वदेश यामधे कुठेही नव्हती. पण स्वदेश ची पटकथा त्यांच्या अर्काइव्ह मधे घेतलेली आहे. प्रत्येक देशाकडून एकच चित्रपट येऊ शकतो. हा नियम ७७व्या वर्षापर्यंत नक्की होता. पण गेल्या ३ वर्षांपूर्वी म्हणजे ७८व्या वर्षापासून त्यांनी यामधे काही बदल केला आहे. निगडीत संस्था एक चित्रपट पाठवतेच पण बाहेरूनही एखादा सिनेमा जाउ शकतो परदेशी क्याटेगरी मधेच. अर्थात याचे नियम त्यांच्या वेबसाइटवर त्यांनी स्पष्ट केले नाहीयेत. दुसरं अजून एक म्हणजे.. काही चिनी चित्रपट मेनस्ट्रीम च्या सर्व क्याटेगरींमधे उतरू शकतात आणि त्याच वेळेला त्या परदेशी क्याटेगरी मधेही असतात. या साठी तुमचा चित्रपट लॉस ऍंजेलिस काउंटी मधे एक आठवडा चाललेला असायला लागतो. चिनी चित्रपटांनी हे मार्केट काबीज केले आहे. आपले परदेशात रिलीज होणारे चित्रपट अश्या चित्रपटगृहात लागतात जिथे आजूबाजूला भारतीय वस्तीच असते, त्या ठिकाणी केवळ भारतीयच चित्रपट लागतात आणि बघायला जाणारेही केवळ भारतीयच असतात (इथे भारतीय हे भारतीय उपखंडातील लोक या स्थूल अर्थाने घ्यावे). सर्वसाधारण अमेरीकन माणूस उठून चिनी सिनेमा बघतो सबटायटल्स असलेला किंवा डबड पण भारतीय सिनेमा बघायला जात नाही. असो. तर आजवर आपली केवळ परदेशी क्याटेगरी विस्तारण्याचा प्रयत्न कुठल्याच चित्रपटाच्या बाबतीत यशस्वी झालेला नाही. >>अर्थात तरी देखील त्यात मार्केटींग आणि लॉबिंग करावे लागते हे वेगळे सांगायला नको. या मार्केटींग आणि लॉबिंग हे शब्द एका श्वासात घेऊ नका. व्होटींग करणार्‍या मेंबर्स नी आपला सिनेमा व्होटींग संपण्यापूर्वी बघावा आणि मग मत द्यावे यासाठी मार्केटींग करावंच लागतं. त्याशिवाय अमेरीकेतल्या कुणाला कसं कळणार की भारतातून एक अमुक अशी फिल्म आली आहे आणि ती बघण्यात कसा इंटरेस्ट वाटणार? लॉबिंग ही गोष्ट वेगळी आहे. ती बड्या बड्या स्टुडिओज ( MGM, FOX, Miramax, Warner, Paramount, Universal etc) च्या पातळीवर चालतही असेल पण त्यामानाने आपण 'स्मॉल फ्राय' असतो. आपल्याला लॉबिंग करावं लागत नाही. मी स्लमडॉग अजून पाह्यला नाही त्यामुळे त्या संदर्भाने मी काही बोलणे उचित नाही पण हा सिनेमा 'भारतीय' क्याटेगरी मधे बसत नाही. केवळ विषय, वातावरण व चित्रीकरण स्थळ भारतात आहे. मिळालेल्या पुरस्कारांच्यातून भारताची मान उंचावणे हे केवळ रेहमान च्या संदर्भातच आहे जसं 'गांधी'च्या वेळेला भानू अथैय्यांच्या संदर्भात होतं. - नी http://saaneedhapa.googlepages.com/home

>> पार्श्वसंगीताचे पारितोषक स्वीकरतांना रहमान हिन्दि सिनेमातला शशीकपूरचा सुप्रसिद्ध संवाद बोलले . हो..मेरे पास मा है असं रहमाननी त्यांच्या आई च्या उपस्थितिबद्द्ल सांगताना म्हटले. तसेच तमिळ मध्ये हि एक वाक्य आपल्या छोटेखानी भाषणाच्या शेवटाला म्हटले. रहमान चे अभिनंदन. अजून एका स्लमडॉग च्या भारतीय तंत्रज्ञाला पुरस्कार मिळाला. अत्त्ता नाव आठवत नाहिये.

मार्किट को गाजर देना पडता है. खरं आहे. संदीप चित्रे साहेबांनी धागा सुरू केल्यावर आम्हीही विजेत्यांचे अभिनंदन केले होते परंतु तेव्हाही निर्भेळ आनंद वाटला नव्हता.. गोर्‍यांनी भारतीयांच्या झोपडपट्टीवर आणि दारिद्र्यावर शिणेमा बनवून भारतीयांच्याच पुढ्यात ऑस्करचा तुकडा फेकला आणि आम्ही भारतीय त्याबद्दल स्वत:चीच पाठ थोपटून घेत आहोत..! तात्या.

राजकारणी लोक आता आपली स्वतःचीच पाठ थोपटून घेणार नाहीत ना? आम्ही केले म्हणून, आमच्या राज्यात भारतीयाला ऑस्कर मिळाला म्हणून एकदम पटले! जर पोलीस, राजकारणी ह्यांनी कायदा-सुव्यवस्था आणि लोकहीताचे राज्य केले असते तर ना धड स्लमडॉग.. चित्रीत होवू शकला असता ना धड रेहमान, गुलजार आणि रिसूल पूकुट्टी यांना ही बक्षिसे मिळाली असती. कदाचीत म्हणूनच रिसूल पूकुट्टी ने, "हे बक्षिस देशाला अर्पण केले", असे म्हणले असावे! बाकी गुलजार कुठेतरी मनात I think you confused me with someone who gave you a damn, असे म्हणत दूर राहीला असे वाटते.

हा हा .. भिंतीपलिकडे काय आहे? अशी उत्सुकता सर्वांनाच असावी.. त्यांना इकडच्याबद्दल..यांना तिकडच्याबद्दल :) -- लिखाळ.

इथं भारतात सिनेमावर उड्या मारणारे लोक आहेत म्हटल्यावर इथंच का सिनेमा काढू नये? भारतियांनाच कामाला लावून सिनेमा काढायचा. परदेशात त्याकडे लक्ष जावं म्हणून मुंबईतली गलिच्छ वस्तीचं जगाला दर्शन करून द्यावं. तो भारतात पाहीला जावा म्हणून ऑस्कर मिळवून द्यायची व्यवस्था करायची. आणी आपले गल्ले भरायचे. आपण मात्र भारतीय पार्श्वभूमी असलेला सिनेमा ऑस्कर मिळवतो म्हणून नाचायचं. अजून काय बोलावं? गोरा माणूस पादला तरी काय सुगंध म्हणून दाद द्यायची आपली वॄत्ती काय नवीन नाही. लाख मोलाचा प्रतिसाद...! तात्या.