टोक्यो हानेडा विमानतळ अपघात - a textbook evacuation !

१)आमच्याकडे भाषेची अडचण. कोणत्या भाषेत सूचना द्यायच्या? एरपओर्ट अथवा स्टेशनचे जे अस्मितादर्शक लांबलचक नाव असेल ते घ्यावे लागते अन्यथा अपमान होतो.
२)वेगवेगळ्या खात्यांत समन्वय नसतो. कोणी सूत्रे हातात घ्यायची.कोणी पालन करायचे.
३) वस्तूंची नावे सांगितल्यावर त्याच वस्तूकडे निर्देश झाला पाहिजे. त्यात पुन्हा घोळ नसावा.
४) आग लागल्यावर काय करायचे हे प्रत्येकास माहीत हवे.
------------
दुर्घटनेनंतर समिती नेमणे हे मुख्य काम.

आपल्याकडे असा काही प्रसंग झाला असता तर आगीने नाही पण चेंगराचेंगरीत दोन चार जीव गेले असते आणी काही जखमी झाले असते. नियम कशाशी खातात हे इथल्या जनतेला माहित नाही.

Calling गवि

तासाभराच्या प्रवासानंतर लाॅबीत ऊभे राहून लोक गर्दी का करतात हे अजून कळाले नाही. बॅग बेल्टवर यायची तेव्हाच येणार असते. लाॅबीत ऊभे राहीलो तर आपली बॅग बेल्टवर लवकर येईल असं त्यांना वाटत असावे. एअर होस्टेस नी कॅप्टन बोंबलत असतो की सूचना मिळेपर्यंत जागेवरून ऊठू नका. ह्यात वयस्कर लोकच जास्त असतात. निम्म वय सरलेलं पण शरीर नियम तोडायला सरावलेलं.

काल एवढी मोठी दुर्घटना घडली पण जास्त जीवित हानी झाली नाही,पाच क्रू मेंबर बळी गेले.जपानींने आणीबाणीचे नियोजन चांगले केले.खरोखर जपान ,चीन यांच्याकडील शिस्तबद्धता शिकण्यासारखी आहे.

दि. ०२/०२/२०२४?? ही तारीख वाचुन काहीतरी कल्पनाविलास आहे असे वाटले. मग कळले टायपो आहे.

शिस्तीबद्दल जपानी लोकांचे कौतुक आहेच. आपल्याकडे २ वर्षे मिलिटरी शिक्षण सक्तीचे केले पाहीजे(एकतर लोकांना शिस्त लागेल किवा आर्मीची शिस्त जाईल :) )

साधे उदाहरण देतो- ईमारतीच्या चारी बाजुने आगीचा बंब फिरेल ईतकी जागा असावी/सोडावी असा नियम आहे. आमच्या सोसायटीत त्या जागेला मोकळी समजून गाड्या लावतात. एक गाडी स्वतःच्या पार्किंग मधे आणि अजुन एक तिकडे. आग लागेल तेव्हा बघु. आता बोला.

कौतुक करण्याआधी थोडे थांबा. विमान ९० सेकंदात रिकामे केलेलं नसून, त्याला एकूण १८ मिनिटे लागली आहेत. हा कालावधी खूप जास्त असून जुन्या अल्युमिनियमच्या विमानात प्राणघातक ठरला असता. पहिली पाच सात मिनिटे केवळ काय करावे, कोणती दारे उघडावी या गोंधळात गेली आहेत. आत धूर भरू लागल्यानंतर मात्र सर्व पटापट बाहेर पडले. त्यामुळे माझ्या मते तयारीपेक्षा नशीबाची फार मोठी साथ त्यांना मिळालेली आहे.

एका विमानाचा (single aircraft) अपघात, या प्रकारात जगातील सर्वाधिक बळी घेणारा अपघात जपान एअरलाइन्सच्याच नावावर आहे. JAL १२३ या क्रमांकाची फ्लाईट १९८५ मध्ये याच हनेडा विमानतळावर येत असताना पर्वतात कोसळली तेव्हा ५२४ पैकी ५२० लोक मारले गेले. त्यात दुर्दैव असे की वेळेत रेस्क्यू न झाल्याने त्यातील क्रॅश मधून वाचलेले पण जखमी असे खूप लोक रात्रभरात मृत झाले. रेस्क्यू टीम रात्रभर तिथे गेलीच नाही. सकाळी उजाडल्यावर प्रत्यक्ष मोहीम सुरू केली.

त्या वेळचे नुकसान इतके होते की नंतर रेस्क्यू आणि evacuation प्रोसेस अधिक सुधारणे अत्यावश्यक ठरले. "रुल्स रिटन इन ब्लड" हा वाक्प्रयोग याच संदर्भात केला जातो.