कलंत्रीसाहेबांना जाहीर प्रश्न..!

>> मध्यमवर्गीय आणि सुखात राहणार्‍यांना गांधीवाद पेलवला नाही याचे कारण गांधीविचारांची तत्वे सांगणे अतिशय सोपे होते. म्हणजे? असे की, गांधीविचारांची जी वैशिष्टे म्हणता येईल त्यात- 'सर्वांना सारखेच सुख व समाधान मिळणे व पोटभर अन्न मिळणे' हे सांगणे सोपे पण त्यांच्यासाठी स्वतःच्या सुखाच्या तुकड्यातून भुकेल्यांना काहीही न देता येणे. 'मानवाच्या सर्व आवश्यक गरजा पूर्ण करायच्या मात्र चैन करायची नाही' हे सुखी माणसाला जमणारे नव्हते.ग्राम सफाई, अस्पृश्यता निवारण, समाजात विषमता नसणे, या गोष्टी सुखात राहाणारा केवळ बोलू शकत होता. प्रत्यक्षात त्यावर काम करणे हे शक्य होत नव्हते. म्हणजे गांधी विचार अनेकांच्या अंगी मुरला होता पण प्रॅक्टीकली त्यातले काहीच नव्हते. खरे तर त्यांच्या याच विचाराने खळबळ उडवून दिली होती. त्यांच्या सर्वोदयाची जी काही कलमे होती त्याचा प्रभाव उमटला त्याला कारण त्यांचे विचार असतीलही, पण त्यांचे साधुशील व्यक्तित्व होते. त्यांच्या सुदैवाने टिळकांच्या मृत्युनंतर राष्ट्रीय आंदोलनाचे नेतृत्व गांधी यांच्याकडे आले. ते थोर समाजचिंतक जसे होते तसे ते अध्यात्मिकही होते त्याचाही प्रभाव जनसामान्यांवर पडला होता. त्याचबरोबर भारतीय समाजाची पुनर्चना कशी केली पाहिजे याचा विचार त्यांनी ' हरिजन' व ' यंग' या साप्ताहिकामधून मांडला हे सर्व विचार तेव्हा काहींना प्रगतीवादी,परिवर्तनशील वाटले. त्याचबरोबर...जालीयनवाला बाग हत्याकांडानंतर त्यांनी केलेले असहयोगाचे आंदोलन, मिठाचा सत्याग्रह, भारत छोडो आंदोलन, या आणि अशा काही घटनांनी गांधीविचाराबद्दल कुतूहुल निर्माण झाले आणि त्यापुढे सर्वोदयाच्या विचाराबद्दल आदर निर्माण झाला असावा असे वाटते.

सर्वसाक्षी, परत एकदा विनंती, कृपया आपली प्रश्ने विचारा. समस्या अशी आहे की तुम्हाला तुमच्याच शब्दात उत्तरे हवी आहेत ती जगातील कोणालाही देणे शक्य नाही. तरी एकदा परत प्रश्न विचारा आणि त्यावर पडदा पाडा. द्वारकानाथ