हायवे - दोषपूर्ण पण तरीही वेगळा

spoilers ahead "रस्ता हा... केंद्र बिंदू.." उघड आहे. ------------ "क्रूरतेसमोर निर्भयता व निर्मलता कशी प्रभावी ठरते याचे हळुवार चित्रण.." अजिबात नाही. हा परंपरागत पुरुषी विचार झाला. मी असं म्हणेन की एका स्त्रीसाठी स्वातंत्र्य आणि कारावास या संकल्पना पुरुषांपेक्षा पूर्ण वेगळ्या असू शकतात, हे दाखवण्याचा प्रयत्न या चित्रपटात केला गेला आहे. "निर्णय घेण्याचा अधिकार" हे कोणत्याही स्त्रीचे सर्वात मोठे स्वप्न असते असे म्हणायला हरकत नाही. 'हायवे'बद्दल बोलायचे, तर असे अनेक प्रसंग आहेत, जिथे या मुद्द्याला अधोरेखित करण्यात आले आहे. उदा. १. तिला पळून जाण्याची संधी देण्यात येते. पण जेव्हा तिला समजते की त्या थंड, निर्जन वाळवंटात ती कुठेही जाऊ शकत नाही, तेव्हा ती परत येते आणि आपल्या कोठडीचे दार बंद करून घेते. २. तिचे अपहरणकर्त्या ट्रकचालकाबद्दल मत काहीसे बदलत चालले असताना आणि तिला या नव्या स्वातंत्र्याची गोडी लागत असतानाच एकदा पोलीस ट्रक अडवतात. तेव्हाही ती लपून बसते आणि सुटका करून घ्यायची संधी आपणहून सोडून देते. ३. ट्रकचालक तिला घरी जायला सांगतो, तेव्हा ती नकार देते आणि तिच्या स्वप्नातल्या "पर्वतशिखरावरील घरा"कडे जायला निघते. नाइलाजाने(?) तो तिची सोबत करतो. ---------- दुसरा मुद्दा म्हणजे, आपण ढोबळमानाने जे "चांगले" आणी "वाईट" असे समाजघटकांचे दोन भाग करतो, ते किती खोटे आणि उथळ असतात हेही दर्शवण्याचा प्रयत्न केला गेला आहे. ट्रकड्रायव्हर हा सुरुवातीला अतिशय हिंस्त्र आणि (मध्यमवर्गीय) रूढार्थाने कसलाच विधिनिषेध नसलेला (तो त्या मुलीला कोठ्यावर विकायलादेखील तयार असतो) असा वाटतो. पण जशी कथा पुढे जाते, तसे त्याच्या व्यक्तिमत्वाचे कंगोरे दिसू लागतात. बरे-वाईट या कल्पना (वेगळ्या अर्थाने) त्याच्यासाठी असतात आणि तो त्यांना धरून चालतो हे दिसते (त्याचा साथीदार तिच्याशी लगट करतो, तेव्हा तो त्याला बदडतो, आणि तिला नीट पदर घ्यायला दरडावून सांगतो). दुसरीकडे, तिच्या "सभ्य" कुटुंबातल्या एका पशुसम काकाने तिच्या लहानपणी तिचे लैंगिक शोषण केल्याचे "गुपित" ती आपल्या नव्या "मित्रा"ला सांगते. (हेही एक नवे स्वातंत्र्यच, कारण आजतागायत ती हे कोणापाशीही बोलू शकलेली नसते.) --------- अर्थात हे सर्व वाचताना जेवढे भावपूर्ण, उत्कट इ. वाटते (वाटत असावे असा माझा अंदाज!), तितके ते पडद्यावर भिडत नाही हे मात्र खरे आहे.