परवा रात्री पडल्यापडल्या झोपायच्या काही क्षण आधी सरलेल्या वर्षांचा आढावा मनात नकळत घेतला जात होता. सतत बदलत असणार्‍या आपल्या आयुष्यातल्या चढउताराकडे पाहताना प्रश्न पडत होता : बापरे , तोच का मी हा ? हेही झाले आपल्याबाबतीत , नाही का ? "कहां कहां से गुजर गये" या सारखे विचार येत होते. सर्वच गोष्टी काही काळवंडून टाकणार्‍या नव्हत्या. काही आनंदाचे क्षण होते , काही चिमूटभर यशाचे , काही रोमांचक प्रसंगही. झोप लागता लागता एक गोष्ट मात्र प्रकर्षाने जाणवली : "लाईफ इज ऑल अबाऊट सेकंड चान्सेस" - अर्थात "दुसर्‍यांदा मिळणारी संधी हाच तुमच्या आमच्या आयुष्याचा स्थायिभाव आहे". "दुसरी संधी' हा प्रकार नसता तर आयुष्य वैराण झाले असते , खुंटलेच असते म्हणाना ! कॉलेजच्या एका महत्त्वाच्या परीक्षेमधे नेमके असे आणि इतके गुण मिळाले की ज्यामुळे , एका महत्त्वाच्या ठिकाणाचा प्रवेश शून्य मार्कांनी हुकला. होय, १ नव्हे , तर शून्य ! त्याचे झाले असे की, वेटींग लिस्टवरच्या दुसर्‍या मुलाला माझ्याइतकेच गुण होते आणि नेमके मला काही "अवांतर" विषयामधे कमी गुण असल्याने प्रवेश त्याला मिळाला ! त्या प्रसंगी आपल्या भविष्याबद्दल आलेली डोळ्यासमोरची अंधेरी आठवते. आणि आठवते त्यानंतरचे वर्षही, जेव्हा परत खूप अभ्यास करून , त्याच परीक्षेला बसून , पूर्वीपेक्षा खूप जास्त गुण मिळवून, प्रवेश मिळवला. परीक्षा द्यायची "दुसरी संधी" नसती तर ? अशी आणखीही उदाहरणे आहेत. जी ए कुलकर्णींनी लिहिलेल्या एका दंतकथेमधल्या साम्राज्याचे घोषवाक्य असते : "पडेन , पण पडून रहाणार नाही !" थोडक्यात , बर्‍याचदा आयुष्य आपल्याला रस्ते , दरवाजे बंद करते. पण तेच आयुष्य दुसर्‍यांदा प्रयत्न करायलाही संधी देतेसुद्धा ! दुर्दैवी ते, की ज्याना "सेकंड चान्स" मिळत नाही. "वन स्ट्राईक अँड दे आर आउट ! गॉन फॉरेव्हर ! " आणि करंटे ते की ज्याना दुसरी काय , डझनावारी संधी मिळतात , आणि ते काहीही न करता राहातात. मित्रमैत्रीणींनो , तुम्हालाही आयुष्याने केव्हातरी पराभूत केले असेल, आणि "दुसरी संधी" मिळवून तुम्ही पुन्हा उठून, पुन्हा प्रयत्न करून त्यावर मात मिळवली असेल. त्याबद्दल जरूर लिहा. माझी खात्री आहे की आपल्या सर्वाना त्याबद्दल वाचायला नक्की आवडेल.