सिक्स सिग्मा

आजच्या दैनिक सकाळ मध्ये यावर लेख आहे.
प्रकाश घाटपांडे
आमच्या अनुदिनीत जरुर डोकवा.

सिक्स सिग्मा हि जरी गुणवत्ता प्रणालि असलि, तरी या नावाचा उगम स्टॅटिस्टिक्स मधे आहे. स्टँड्र्ड डेविएशनशी (SD) निगडीत हि संज्ञा आहे. एस. डी. ला तांत्रिक भाषेत सिग्मा अस म्हणतात. कोणत्याही dataset (population) मीन (average) पासुन १ सिग्मा अंतरामधे साधरण ६६% डेटापॉईंट्स समाविष्ट होतात. हे अंतर जसंजसं वाढत जाईल (२ सिग्मा, ३ सिग्मा) तसे तसे समाविष्ट डेटापॉईंट्स वाढत जातात. ६ सिग्मा एवढ्या अंतरावर ९९.९९९६६% पॉईट्स कवर होतात, म्हणजेच ०.०००३४% एवढे पॉईट्स बाहेर रहातात. याचाच अर्थ, १०,००,००० पॉईट्स मधे ३ पॉईंट्स बाहेर रहातात....(१०,००,००० वस्तु बनवताना ३ वस्तु चुकिच्या बनतात, १०,००,००० डबे पोचवताना ३ ड्बे चुकिच्या ठिकाणी पोचतात)

(मी लिहिलय खरं, पण लोकाना समजेल अस लिहिलय कि नाही काय माहिती?)

अधिक माहीती साठी खरड किंवा व्य.नि.

रविवारी दाखवत असत. त्याच्या सहाव्या भागाला बहुधा सिक्स सिग्मा म्हणत असावेत. न चुकता प्रत्येक रविवारी ती मालिका मी बघत असे.
वेताळ

i hav som material of six sigma....giv me ur mail addr wll send u..pakka

हे एक नवे खूळ अमेरिकेत तग धरून आहे. त्यात जास्त गणित शिकलेला एक बाह्मण वर्ग असतो. त्याला ब्लॅक बेल्ट वगैरे सारखी नावे आहेत. मग हे पुरोहित सुधारणांचे पौरोहित्य करतात व कंपनीत वाहवा मिळवतात. बाकीच्या लोकांना अक्कल नसल्यासारखे वागतात. अनेक सिक्स सिग्मा समजणार्‍या कंपन्या बुडीत जातायत हे कोणाच्या लक्षात पण येत नाही. मुंबईचे डबेवाले सिक्स सिग्मा लेवलला आहेत हा एक गोड गैरसमज प्रसारमाध्यमांनी करून दिला आहे. त्याचा बकरा प्रिन्स चार्लस पण झाला. जर सिक्स सिग्माने कंपनीची प्रगती होते तर डबेवाल्यांना एव्हढे हलाखीचे जीवन कां बरे जगावे लागते?

विकास हा अजून एक बकरा. मी तग धरून आहे म्हटले. जरी मोटारोला तेवीस वर्षांपासून करत असले तरी मी स्वतः ब्लॅक बेल्ट झालो २००० साली तेव्हा या विषयावर एकही पुस्तक बाजारात नव्हते. म्हणून त्याला नवे खूळच म्हणायला पाहिजे.

धंदा १० टक्क्यांनी वाढतो यात चलनवाढीचा हातभार जास्त असतो.

सिक्स सिग्मा टोळी ( यात जातीवाचक काही नाही ) इतर ठिकाणी जी मोजमापाची पराकाष्ठा करतात ती डब्बेवाल्यांच्या बाबतीत इतकी शिथील केली आहे की कोणी काहीही म्हणावे.

हलाखीची परिस्थिती आहे हे त्या डब्बेवाल्यांच्या प्रमुखाच्या मुलाखतीमुळेच मला कळले. आज त्याचा तयार संदर्भ मला देत येत नाही आहे. पण ती मुलाखत वाचून मला वाईट वाटले.

काही बाम्हंणांचा अपमान झाला असल्यास क्षमस्व !

>>२००० साली तेव्हा या विषयावर एकही पुस्तक बाजारात नव्हते.

Implementing Six Sigma- Forrest W. Breyfogle III
Complete Guide to Six Sigma-Thomas Pyzdek
ही दोन्ही पुस्तके १९९९ ची आमच्या कडे आहेत.

Vision of Six Sigma: A Road Map for Breakthrough by Mikel J. Harry 1998
The Vision of Six Sigma: Tools and Methods For Breakthrough by Mikel J. Harry 1994
ही पुस्तके अभ्यासासाठी उधार आणली होती.
तुम्हाला पुस्तके मिळाली नाहीत म्हणजे बाजारात नव्हती असे नव्हे.

शेवटी सिक्स सिग्मा हे एक साधन आहे, उत्तर नव्हे. साधन कसे वापरायचे ते प्रत्येकाने स्वतः ठरवायचे. A fool with a tool is still a fool.
Six Sigma can not work alone. You need innovation as well, to have a successful business. But at the same time, innovation cannot stand alone without quality.

डबेवाले नशिबाने सिक्स सिग्मा साधन वापरत नाही आहेत आणि ग्राहकाकडे कडे लक्ष पुरवित आहेत म्हणून टिकून आहेत. पण त्यांच्या कार्यपद्धतीला सिक्स सिग्माचे यश म्हणून घेणे याला माझा आक्षेप आहे.

२००० साली तुम्ही सांगितलेली पुस्तके पुण्यातल्या दुकानात- मॅनीज सह सर्व दुकानात नव्हती हे खरे आहे.

ज्यांना सिक्स सिग्मा प्रशिक्षणातून पौरोहित्याचे मानपत्र मिळाले आहे ते सर्व ठिकाणी सिक्स सिग्मा लावायचे केविलवाणे प्रयत्न करताना दिसतात. हातात फक्त हातोडी असली कि सर्वत्र खि़ळे दिसायला लागतात.