बाप्पाचा नैवेद्यः गुरवळी

बाप्पांच्या आगमनाचे वेध लागले की लगेच यावेळी आणखी कोणता पदार्थ नैवेद्य म्हणून करता येईल याचा विचार मला वाटतं सगळ्याच घराघरांमधून चालू होतो. निरनिराळे मोदक, लाडू, यांबरोबरच अनेक प्रकारच्या पक्वांन्नांची यादीच मनात उमटत असते. यावेळी मिपासाठी काही नवीन पदार्थ देता येतो का याचा विचार करता करता अचानक लख्ख प्रकाश पडला की माझ्या मनात. वाटलं की आपल्या मराठी पदार्थांपैकी काही पदार्थ तर चक्क हल्ली माहीतही नाहीयेत फारसे कुणाला. त्यातलाच एखादा पदार्थ द्यावा की. तर ही घ्या आमच्या आजीची अशीच एक रेसिपी. आता हळूहळू विस्मरणात चाललेली... :( गुरवळी: . . . . . या पदार्थाच नाव गुरवळी. इतकं अनाकर्षक नाव असलेला पदार्थ..पण स्वाद आणि सुवास उत्तम. (हो. बरोब्बर वाचताय तुम्ही). तर आता पाहू ही गुरवळी कशी करायची ते: साहित्यः १. आवरणासाठी: १ वाटी बारीक रवा, १/२ वाटी मैदा, २ टीस्पून साजूक तूप, चिमूटभर मीठ, पाणी आवश्यकतेनुसार. २. सारणासाठी: १/२ वाटी किसलेले सुके खोबरे, २ टीस्पून खसखस, १ वाटी पिठीसाखर,१ टीस्पून वेलदोड्याची पूड. ३. तळण्यासाठी: साजूक तूप ४. लाटण्यासाठी: १/२ वाटी तांदळाची पिठी ५. सगळ्यात महत्त्वाचे साहित्यः जाईच्या कळ्या. कृती: पहिल्यांदा रवा, मैदा, २ चमचे तूप, चिमूटभर मीठ हे सारं एकत्र करून घट्ट मळून गोळा तासभर झाकून ठेवा. नंतर किसलेले खोबरे आणि खसखस वेगवेगळे खमंग भाजून घेउन मिक्सरमधून अगदी बारीक वाटून घ्या. त्यात वेलदोडे पूड आणि पिठीसाखर मिसळून सारण तयार करा. आता मळलेला गोळा किंचित पाण्याचा हात घेउन चांगला भरपूर मळा. पुरणपोळीच्या कणकेपेक्षा किंचित घट्ट गोळा हवा. या गोळ्यातून एका पुरीएवढी गोळी घ्या, तिला वाटीचा आकार देउन त्यात हे सारण चमच्याने दाबून मावेल तितकं घाला. वाटीचं तोंड बंद करा आणि तांदळाच्या पिठीवर हलक्या हाताने पुरी लाटा. या पुरीला काठ रहाता कामा नये. आता गरम तुपात ही पुरी ज्या बाजूने तोंड बंद केलं होतं ती बाजू वर ठेवून सोडा. थोडी फुगली की लगेच उलटा. पळीने त्या पुरीवर कढईमधलं तूप घालत रहा. मंदाग्नीवर सावकाश तळा. अशा प्रकारे सगळ्या गुरवळ्या तयार करा. आता थंड झालेली एक गुरवळी हातात घेउन तिला दाभणाने चार- पाच भोके पाडा आणि त्यात चार-पाच जाईच्या कळ्या घाला. असं सगळ्या गुरवळ्यांचं करायचं. . . . . . . दुसर्‍या दिवशी किंवा संध्याकाळी नैवेद्य दाखवला की द्यायची प्रत्येकाला प्रसाद म्हणून खायला. प्रत्येक जण ही गुरवळी खाण्यासाठी फोडतो तो काय......... आतून उमललेली जाईची सुरेख फुलं बाहेर पडतात. ही दिसतात पण छान आणि त्यांचा वासही या गुरवळीला उत्तम लागतो. . . . . आणि मग प्रत्येकाचा आश्चर्य, आनंदाने भरलेला चेहरा पाहून आपण पण कशी जम्माडी जम्मत आहे असा चेहरा करून आनंदाने त्यात सामील व्हायचं!