माडगं- मराठवाड्यातील पाककृती

माडग्याचे साहित्य: तांदूळ- एक मोठी वाटी तूरडाळ- एक वाटी हळद- पाव चमचा मीठ- चवीनुसार फोडणीचे साहित्य: शेंगदाण्याचे तेल/ साजूक तूप मोहऱ्या जिरे पाककृती: तांदूळ धुवून निथळत ठेवा. "माडग्या"त किंवा कोणत्याही जाड बुडाच्या पातेल्यात तूरडाळ, चार वाट्या पाणी आणि पाव चमचा हळद घालून मध्यम आचेवर शिजवायला ठेवा. दुसरीकडे चार-पाच वाट्या पाणी गरम करायला ठेवा. माडग्यामध्ये हेच पाणी अधूनमधून घालायचे आहे. डाळ शिजायला सुमारे अर्धा तास लागेल. शिजलेली डाळ उलट्या पळीने थोडीशी घडसून धुतलेले तांदूळ आणि दोन वाट्या गरम पाणी घाला. चवीनुसार मीठ घाला. इथून पुढे पळीने अधूनमधून हलवत राहा (नाहीतर बुडाला लागून माडगं करपतं) आणि गरजेनुसार गरम पाणी घालत राहा. डाळ-तांदूळ अगदी एकजीव व्हायला हवेत, ताटात वाढल्यावर भाताची शिते दिसायला नकोत. माडगं अगदीच घट्ट व्हायला नको; साधारण सैल (फारसं न चावतही घश्याखाली उतरेल) असे व्हायला हवे. तांदूळ घातल्यानंतर सुमारे अर्ध्या तासाने माडगं तयार होईल. तेल किंवा तुपाची जिरे-मोहऱ्या घालून फोडणी करा. ताटात वाफाळतं माडगं वाढून त्यावर भरपूर फोडणी घालून खायला द्या. सोबत आंब्याचे मुरलेले लोणचे किंवा ताज्या हिरव्या मिरच्यांचा (हिरवे टमाटे घालून केलेला) ठेचा द्या. अधिक माहिती: पूर्वी शेतकरी घरीच तूर भरडून तूरडाळ करायचे. त्यातून बरीच चुरी (डाळीचे तुकडे) निघायची. गिरणीतून साळीचे तांदूळ करून आणायचे. त्यातूनही बरीच चुरी (तांदळाचे तुकडे) निघायची. माडगं करण्यासाठी खासकरून या चुरींचा उपयोग करायचे. माडगं हा पदार्थ रुचकर असून पचायला अतिशय हलका आहे. विशेषतः पावसाळ्यात-हिवाळ्यात करायलाच हवा. "माडगं" हा पदार्थ बहुतेक वेळा "माडगं" याच नावाच्या काशाच्या/ पितळेच्या भांड्यात शिजवतात.