Skip to main content

सावजी मटण

लेखक रश्मि दाते यांनी शुक्रवार, 06/08/2010 17:13 या दिवशी प्रकाशित केले.
जागु ताई चे ग्रिन चिकन पाहुन श्रावण जवळ येत अस्ल्यचे आथवले.आमच्या नागपुरचे खास सावजी मट्ण मटण १ किलो सुके खोबरे १ १/२ वाटी किसुन तिळ्,जीरे,खसखस्,काळा मसाला, प्रत्येकी २ चमचे धणे १/४ वाटी लवग ४ वेलदोडे ४ मिरे ६-७ दालचिनी २ तमालपत्र २ हळ्द १ १/२ चम्चा लाल तीखट आवडीनुसार (१/३ वाटी) आल्-लशुण पेस्ट १/४ वाटी कादे ६+२ कोथिबीर १ जुडी कच्चि पपई पेस्ट २ चमचे मिट चवी प्रमाणे तेल २ वाटया आधि मटण धुवुन निथळ्त थेवावे व त्याला १/२ आले लशुणाचि पेस्ट लावुन १/२ तास राहु द्या खोबरे,तिळ्,खस्-खस्,जिरे,धणे,गरम मसाल्याचे सर्व पदार्थ कोरडे भाजुन घ्यावे आणी १/४ कोथिबिर घालुन वाटावे ६कान्दा बारीक चिरुन घ्यावा,थोड्या तेलावर लालसर परतवा आणी बारिक करा कोथिबिर चिरुन घ्या मट्ण कुकरला लावुन पाणी घालुन ३शिट्या होउ द्या तेल तापवुन त्यात तमालप्त्र घाला,२ बा.ची.कान्दे घाला बदामी होउ द्या १/४चिरलेलि कोथिबिर घाला वाट्लेले कन्दे घाला ५ मि परता खोबरयाचे वाट्ण घाला आणी तेल सुटु द्या तीखट्,हळ्द,काळा मसाला घाला छान तेल सुट्ले कि मट्णाचे पीसेस घाला व १० मि परता शिजवलेल्या मट्णाचे पाणी घाला आणी वर गरजेनुसार पाणी घाला मिट घाला २-३ उक्ळ्या येउ घ्या बा.चि.कोथिबिर घाला गरमा गरम ज्वारी च्या भाकरी सोबत खायला द्या

वाचने 14208
प्रतिक्रिया 21

प्रतिक्रिया

छान पाककृती.. नागपुरी मटण - करून पाहिले पाहिजे.

तुम्ही जो काळा मसाला म्हणता तो गोडा मसालाच का? आजवर चिकन/मटणाच्या पाकृंत गरम मसाला, मालवणी मसाला, कांदा-लसूण मसाला इ. ऐकले/खाल्ले होते. पण गोडा मसाला घालून केलेली ही पहिलीच दिसते. छान दिसते. करून पहायला हावी.

In reply to by सुनील

वर काळा मसाला म्हटले आहे खरे, पण खाली एके ठिकाणी 'खोबरे,तिळ्,खस्-खस्,जिरे,धणे,गरम मसाल्याचे सर्व पदार्थ कोरडे भाजुन घ्यावे आणी १/४ कोथिबिर घालुन वाटावे' असेही म्हटले आहे. पण नंतर पुन्हा पुढे 'तीखट्,हळ्द,काळा मसाला घाला' असे म्हटले आहे. नक्की काय ते कळत नाही. काळा मसाला म्हणजे गोडा मसाला, बरोबर. पण तो मांसाहारी पाककृतींमध्ये कधी वापरला गेलेला ऐकलेला नाही. (आमच्या (पु.लं.नी म्हटल्याप्रमाणे) 'अभागी शाकाहारी समाजा'चा फेवरिट.) मटणाबरोबर कसा लागेल, कल्पना करू शकलो नाही.

अगदी झणझणीत असेल हे नाही का? पण रश्मी फोटो हवा होता अग...जमेल तर नक्की अपलोड कर मस्तच आहे पाकृ..

ध्न्यवाद चित्रा,सुनील आणी प्रितम हो नागपुरी जेवण तसे जहाल पण आपण तिखट आप्ल्या आवडीनुसार टाकावे सुनीलजी आम्च्या नागपुरला एक वेगळा मसाला मिळ्तो थोड्या फार फर्काने गोड्या मसाल्याचेच साहित्य पण काळ्पट भाजुन करतात्,नाहितर विकतचा काळा मसाला/सावजी मसाला घातला तरि चालेल पुन्हा कधि त्या मसल्यचि पाक्रु टाकेन फोटो जमत नहिये हो टाकणे पण प्रय्त्न करेन नक्कि

फोटो?

बरेच दिवस शोधत होती ही पाकृ...आता श्रावणाच्या आधीच करेन पटकन, चिकनही बनतं कां अस्संच?

ह्याच्यामध्ये कच्ची पपई टाकली नाही तर चवीत काही फरक पडतो का?

In reply to by piu

1)पियु कच्चि पपई मटण लवकर शिजावे म्हणुन घालावि, 2)चिकन घालावे मटणा च्या जागी 3)काळा मसाला वेगळा आणी गोडा मसाला वेगळा .आणी ते बाकि सामान वाटणाचे आहे काळा मसाला फक्त २ चमचे आहे तेव्ह्ड्याने १ किलो मटणा ला रस्सा कसा होणार हो,म्हणतात ना कि COMMON SENSE IS NOT SO COMMON :D

In reply to by रश्मि दाते

काळा मसाला वेगळा आणी गोडा मसाला वेगळा .
पश्चिम महाराष्ट्रात, विशेषतः आमच्या 'अभागी शाकाहारी समाजा'त (म्हणजे पु.लं.च्या भाषेत हो! हौ कन्वीनियंट, किनै?) गोड्या मसाल्याला काळा मसाला म्हणतात.

चिकन/मटण कुकर मधे वेगळं शिजवलं की चव तेवढी चांगली लागत नाही. (लोखंडी कढई बेस्ट) मसाला परतत असताना त्यातच चिकन्/मटण चांगले परतुन घ्यावे, मग हवं तर कुकर मधे एक शिटी काढण्यास हरकत नाही, मसाला चांगला मुरतो आणी मग चवही छान येते. तसेच कांदा गॅसवर/चुलीत भाजुन मसाल्यात घातल्यास तर विचारायलाच नको. :) बाकी काळ्या मसाल्याचं मटण आणि सोबत "बाजरीची" भाकरी म्हणजे जीव की प्राणच. :)

पट कन जेवायला बसावे वाटत आहे... मस्त मस्त मस्त मस्तच.............

मटण कुकरात शिजवण्यापेक्षा पितळेच्या जाड पातेल्यात शिजवलेले चांगले. कच्ची पपई मटण मऊ शिजण्यासाठी वापरतात. (तशी गरज नसते. पपईशिवायही ४०-४५ मिनिटात मध्यम आंचेवर चांगले शिजते). वरील पाककृतीत कच्ची पपई केव्हा वापरायची हे सांगितलेले दिसत नाही. पण कच्च्या मटणाला कच्च्या पपईची पेस्ट लावून अर्धा तास ठेवावे. नंतर पेस्ट हाताने काढून टाकावी . (मटण धूवू नये.) आणि बाकी मसाल्यांसहित पितळेच्या पातेल्यात मटण शिजवावे. छान शिजते. काळ्या मसाल्यालाच गोडा मसाला किंवा ब्राह्मणी मसाला म्हणतात. काळा मसाला = रंगाने काळा असतो म्हणून. गोडा मसाला = धणे, जिरे, खोबरे वगैरे जास्त असते गरम मसाला (काळीमिरी, लवंग इ.) अत्यल्प असतो, म्हणून. ब्राह्मणी मसाला = ब्राह्मणांच्या घरात शाकाहारी पदार्थात (उदा. भाज्या, उसळी, खिचडी इत्यादीत) मुख्यत्वे करून वापरला जातो म्हणून.

In reply to by प्रभाकर पेठकर

एक्स्पर्ट कमेन्ट्स म्हणूनच आमची नो कमेन्ट... तरीही, पितळेची भांडी सध्याच्या न्युक्लीयर फॅमिलीत सापडणे जरा कठीणच! तेव्हा कूकराला पर्याय नाही! मीट टेन्डरायझर म्हणून पपई उत्तमच. पण उपलब्ध नसेल तर, आलं-लसूण + दही हा पर्याय चांगला, नाही का? काळा मसाला = गोडा मसाला = ब्राह्मणी मसाला हे समिकरण नागपूरात अवैध ठरते, हे नुकतेच कळले! बाकी बर्‍याच दिवसात तुमची पाकृ आली नाही!

व्वा रश्मी जी........... तोन्डाला पाणी सुट्ल की हो.........सावजी मट्ण म्हणजे आपला विक पॉईन्ट आहे.......त्यात जर बरोबरिला भाकरी असेल तर अजुन मजा येते.....

मटन कश्याचे? माझ्या माहिती प्रमाणे नागपुरकडे बकरीचे मटण खातात आणि पश्चिम महाराष्ट्रात बोलाइचे (बोकडाचे). अजून एक माहिती हवी आहे. 'खूर' बनताना हाच मसाला वापरतात का?

आपल्याला जे आवडेल ते मट्ण घ्या हो,आम्ही बोकडाचे घेतो. खुरा साठ हाच मसाला फक्त करायची पध्त वेगळी