माझे शिराप्रेम

माझे शिराप्रेम

प्रेमाला उपमा नाही
हे देवाघरचे लेणे ...

ह्या ओळी ऐकल्या तर मला शिऱ्याची जाम आठवत येते,उपम्या बद्दल मला यत्किंचितही राग ,द्वेष नाही ,
पण शिरा तो शिराच .
प्रेमाला उपमा नाही तर तिला शिरा द्या अशा भन्नाट कल्पनेने शिरा प्रकरण चालू होतेय...
प्रकरण म्हणजे शिराप्रेमच हो.

लहानपणी आईच्या सुगरण हाताने अन पाककौशल्याने बनलेल्या रवाळ आणि लुसलुशीत अश्या शिऱ्यामुळे ही गोडी निर्माण झाली.
तेव्हा त्या खमंग ,गोड वासाने मला मोहित केले, घरात शिरा बनतो आहे अशी कानोकानी खबर मिळताच हाळी दिली की काय असे ओढले गेल्यागत मी स्वयंपाकघरात जाऊन पोहोचत असे...
बशीत घेऊन चाटून पुसून शिरा खाण्यात जी मजा आहे ती अवर्णनीय.
अचानक कुणी घरी आले की आई पटकन कांदा पोहे आणि शिऱ्याचा बेत करत असे,त्यामुळे त्याच्या ह्या गोड सहवासाने प्रेम आपसूकच निर्माण होत गेले..

लग्न झाल्यावर मुलांसाठी करतांना करत करत,चुकत माकत त्यातली गंमत कळाली.आई , आज्जी आणि अहो आई यांच्या हाताखाली शिकत सुधारणा होत गेली.

शिरा हा आपण पटकन करणारा होणारा पदार्थ म्हणतो खरे ,पण तो करताना यात प्रेम ओतावे लागते , पदार्थ करायचा म्हणून केला तर तोही रुसून बसतो ...

प्रेमाने प्रत्येक पदार्थ मोजून अंदाज घेऊन त्याचे रूप साकारावे लागते ते असे...

छान साजूक तुपात बारीक किंवा मध्यम रवा अलगद भाजून घ्यावा ,खमंग वास तर आला पाहिजे पण काळपट लाल न होऊ देता निगुतीने भाजावा मग आधण आणलेले दूध आणि थोडे पाणी एकत्रित घालून मस्त वाफ काढावी ,झाकण ठेवूनच ...

त्यानंतर नाजूकपणे मोजलेली साखर अंमळ जास्तच घालून छान ढवळून सारखे करावे ,वरून वेलची पूड आणि मनुका हवे तर काजू बदाम ने नटवुन त्याचे रुप अजून साजिरे करावे ...झाकण ठेवून कढईत सर्व पदार्थाना छान एकत्रितपणे एकमेकांत नांदू द्यावे ...
एकत्र कुटुंबासारखे सर्वांची एकमेकांबरोबर कशी छान नाती जुळतात फुलतात न अगदी तशीच....

अहाहा मग त्याची रंगत काय बहार आणते बघाच ...
देवास नैवैद्य दाखवून पहिला घास तोंडात टाकताच अप्रतिम , वाहवा, लाजवाब असे उदगार ऐकले की करणाऱ्या हाताला भरून पावल्यासारखे सुख लाभते.

मनसोक्त आस्वाद घ्यावा साजूक तुपाच्या प्रेमाने तृप्त व्हावे.
सुख सुख म्हणजे अजून काय असते हो ...
ह्या शिऱ्याची भावंड पण अति प्रेमळ ह...
पाईनपल शिरा , मँगो शिरा ,कणकेचा शिरा त्यातही गुळाचा किंवा साखरेचा ,ड्रायफ्रूईट्स चा आणि बदामाचा ....
उपवासाच्या सात्विकतेत भर घालणारा पण पोटभरीचा एहेसास देणारा बटाट्याचा ,रताळ्याचा शिरा .
उपवास करावे तर असे रईज आणि खानदानी असे ज्या खादाड संघटनेला वाटते तसेच मलाही वाटते.

माझ्या सासूबाई माझ्या बाळंतपणात रोज संध्याकाळी साजूक तुपातला कणकेचा बदामाचा शिरा प्रेमाने करून द्यायच्या ...
हे शिरा प्रकरण सलग एक महिना रंगले होते, मलाही रोज नियमाने त्याची आठवण येत असे.
इतकी लाडिक सवय करणारा हा ..... ,किती सांगावे आणि काय सांगावे.????

लग्नाच्या आधी आई आणि मी आई झाल्यावर अहो आई ह्या दोन सुगरण आईंच्या वात्सल्याने माझे शिराप्रेम अजून गाढ झाले ह्यातच दुमत नाहीच ..
आणि सर्व शिऱ्यात राजा म्हणजे सत्यनारायण प्रसादाचा शिरा ...
ह्यात माझ्या सासूबाईची पीएचडी असावी ,अक्षरशः तुपाने न्हाहलेला असा सोज्वळ प्रसाद त्या करत होत्या.
सव्वा सव्वा प्रमाणात घेतल्याने अन त्यात उत्तम पिकलेली केळी असल्याने अवर्णनीय आनंद देणारा असतो. त्याच्या गोडीत सात्विकता आणि सोज्वलता देवकृपेचा आनंद मिळतो

लोक हो ह्या शिरा कुटुंबात फक्त आणि फक्त प्रेम नांदत असते .
कुणीही अचानक अतिथी येताच चटकन मदतीला धावून येणारा ,सणवार गणपती ,नवरात्र प्रसाद म्हणून देण्यास आणि वाढदिवस म्हणो की सेलेब्रशन असो हा शिरा आपले स्थान कायम टिकवून आहे .

शिऱ्या शिऱ्याची गोष्ट सांगते..
तुझी नि माझी प्रिती..
अशा स्वरचित ओळी गुणगुणत शिरा करतांना बघून अहोची दिलखुलास दाद ही मिळाली.
और क्या चाहीये....

मला शिरा खायला कंपनी असो नसो , करायचा आणि सांगायचे देवासाठी केला होता ,अफलातून सुरेख होतोच होतो ...

वेगवेगळ्या प्रांतात ह्याची भावंड आहेत फक्त नावे वेगळी आहेत
जस सुझी का हलवा ,लेमटो आणि लंगर साठी ह्याला कडा प्रशाद असे म्हणतात ...
स्वर्गीय अनुभूती और क्या चाहीये..!!!!

एकूण ह्या शिऱ्यास दुसऱ्या मिठाईशी तुलना नाहीच असे त्याचे स्थान अबाधित आहे..
म्हणून तर मिठाईच्या दुकानात ह्याला अस्तिव नाहीच
ते आहे आपल्या सर्वांच्या हृदयातच...उच्च स्थानावर!!!!
त्याचे केलेले कौतुक तर त्याचे रुप अजूनच खुलवते आणि करणाऱ्याचेही !!!!!!

माझ्या बहिणी जेव्हा मला म्हणतात ..."तुझा शिरा अगदी आईसारखा होतो " !!!
मुलांना ही असा शिराप्रेमाचे संस्कार देण्यात जराही कमी पडले नाही असे वाटते ,हमखास डब्यात शिरा मागणारे माझी मुले पण त्याचे आणि अर्थात माझ्या ह्या कलाकारीचे चाहते बनले आहेत.
कौतुकाची ही थाप तुम्हाला प्रोत्साहित तर करतेच आणि परफेक्शन जवळ नेऊन सोडते ...अलगदपणे..

श्रावण तर सणवारांचे द्वार च आहे ,त्यापुढे भाद्रपद मध्ये गणपती ,आश्विन मध्ये नवरात्र आणि कार्तिक मध्ये आपली लहान थोरांना आवडणारी दिवाळी ...
शिरा करण्यासाठी अनेक संधी येतीलच ...
चुकवू नका एकही संधी,
तर असा हा शिरा करत राहा,
चार लोकांना खाऊ जरूर घाला
त्यात जे समाधान मिळेल ती अनुभूती वेगळीच आहे...!!!
शिरा प्रेमाने करून खिलवण्याचा रिवाज आहे ,शास्त्र असतंय ते .
केल्याने होत आहे आधी केलेच पाहिजे ...

तरच तो होईल बघा प्रेमाचा शिरा !!!!!

सौ अपर्णा नाडकर्णी
सहकारनगर
पुणे
9818618871
aparna.nadkarni16@gmail.com